Co robią strażacy na cmentarzu w Toporzysku?

Tak prezentuje się cmentarz ewangelicki w gminie Zławieś Wielka, fot. Łukasz Piecyk

Ochotnicza Straż Pożarna w Toporzysku razem ze stowarzyszeniem Zapomniane Cmentarze Pomorza i Kujaw „Lapidaria” przystąpiła do projektu „Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018: cmentarz, stół, krajobraz, pamięć”.

Przedsięwzięcie ma przede wszystkim uporządkować i przywrócić godny wygląd cmentarzowi ewangelickiemu w Toporzysku w gminie Zławieś Wielka. Działania porządkowe na cmentarzu zainicjowane zostały przed dwoma laty. Zostały wycięta wówczas cała niepotrzebna roślinność, która utrudniała dostęp do cmentarza.

– Znaleźliśmy wówczas ciekawą żeliwną ozdobę pochodzącą z jednego z nagrobków, a także kompletnie zachowaną tablicę – mówi Robert Babiarz, zastępca naczelnika OSP w Toporzysku. – Szczęśliwie zachowała się w całości, bo zazwyczaj są one całkowicie porozbijane. Porządki robiliśmy także w 2017, ale brakowało nam czasu, środków i odpowiedniej wiedzy, co zrobić z nagrobkami.

Tak narodziła się współpraca ze stowarzyszeniem „Lapidaria” – Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw. Co ciekawe, nie jest to pierwsza tego typu inicjatywa stowarzyszenia na terenie gminy Zławieś Wielka. Już wcześniej opiekowało się ono cmentarzem ewangelickim w Cegielniku.

Cmentarz położony w pobliżu remizy w Toporzysku od dawna spędzał sen z powiek tamtejszym strażakom, którzy starali się dbać o niego na miarę własnych możliwości i środków. Były one oczywiście bardzo skromne i dopiero wygrana w konkursie programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich edycja 2018 otworzyła możliwość dla energiczniejszych, a co najważniejsze profesjonalnych działań.

Obecnie na porządkowanie cmentarza druhowie przeznaczają każdą wolną chwilę, a raz w tygodniu, w sobotę, odbywają się działania wspólnie ze stowarzyszeniem „Lapidaria”. Dotychczas udało się odnaleźć ponad 20 tablic nagrobnych, częściowo zachowanych w postaci szczątkowej. Wszystkie wymagają prac konserwatorskich. Planowany termin zakończania prac to grudzień tego roku.

Nekropolia w Toporzysku pochodzi z XIX wieku. Została założona przez osiadłych w gminie Olędrów. Zachowało się do naszych czasów około 70 grobów, które wymagają szczególnej troski. Podobnych cmentarzy w gminie Zławieś Wielka istnieje kilkanaście.

W ramach projektu przeprowadzone zostaną również warsztaty dla chcących zapoznać się z tajnikami kuchni olęderskiej. Zostanie zorganizowana także wycieczka rowerowa szlakiem lokalnych zabytków. Pieniądze z konkursu zostaną spożytkowane na organizację sympozjum połączonego z promocją publikacji dotyczącej tego właśnie projektu. Na koniec na odnowionym cmentarzu odprawione zostanie nabożeństwo ekumeniczne.

Postępy w pracach, ich harmonogram oraz wszelkie aktualności śledzić można na stronie Urzędu Gminy Zławieś Wielka, OSP Toporzysko oraz stowarzyszenia „Lapidaria” na profilu facebookowym. Operatorem programu jest Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.