Powiat toruński w krajowej czołówce 

- Wielkie inwestycje i drobne działania, ale wszystkie z myślą o mieszkańcach – to sprawia, że jesteśmy liderem – mówi starosta 

Skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych, rozmach inwestycyjny oraz nowatorskie w skali ogólnopolskiej inicjatywy wspierające rozwój społeczeństwa obywatelskiego, takie jak budżet partycypacyjnyMiędzy innymi te atuty powiatu toruńskiego docenili autorzy prestiżowego rankingu Związku Powiatów Polskich. W tegorocznej edycji powiat toruński zajął siódme miejsce w kraju i wrócił na pozycję lidera w województwie. W krajowej czołówce utrzymuje się od lat. 

Ranking Związku Powiatów Polskich to konkurencja jedyna w swoim rodzaju. Jest on bowiem aktualizowany na bieżąco przez ekspertów w trybie on-line i trwa na okrągło – przez cały rok. Aby odnieść sukces, nie wystarczy być dobrym w jednej dziedzinie. Eksperci oceniają osiągnięcia samorządów w wielu różnych obszarach: od inwestycji i jakości obsługi mieszkańców po działania proekologiczne i promocyjne.

– Tak wysokie miejsce w rankingu to nie przypadek. Oceny ekspertów utrzymują się na stabilnym poziomie. Na wojewódzkim podium jesteśmy już od dawna, a parę lat temu wskoczyliśmy do pierwszej dziesiątki w kraju – mówi starosta Mirosław Graczyk. – W województwie kujawsko-pomorskim od lat ścisłą czołówkę, rywalizującą o miano najlepszego w kategorii powiatów od 60 do 120 tys. mieszkańców, stanowią powiaty: toruński, świecki i żniński. Punkty zbiera się w około 90 kategoriach! Walka w każdej z nich jest niezwykle wyrównana, jednak by stanąć na podium, należy w pewnych kwestiach wybiegać ponad przeciętną. Znalezienie się w pierwszej dziesiątce wymaga dużego zaangażowania w wiele sfer funkcjonowania samorządu powiatowego – zarówno władz powiatu, jak i samych mieszkańców – deklaruje Mirosław Graczyk.

Starostwo Powiatowe w Toruniu co roku w grudniu dokonuje bilansu minionych 12 miesięcy i wysyła do Związku Powiatów Polskich specjalny raport. Eksperci ZPP oceniają zrealizowane działania według wielu kryteriów i przyznają punkty. Ocenie podlegają m.in.: działania proinwestycyjne i prorozwojowe, rozwiązania poprawiające jakość obsługi mieszkańca oraz funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego, rozwój społeczeństwa informacyjnego, rozwój społeczeństwa obywatelskiego, umacnianie systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji, promocja rozwiązań z zakresu ochrony zdrowia i pomocy społecznej, wspieranie działań na rzecz gospodarki rynkowej, promocja rozwiązań ekoenergetycznych i proekologicznych, współpraca krajowa i międzynarodowa, a także działania promocyjne.

Wspieramy aktywność mieszkańców

W wielu z tych kategorii powiat toruński jest prawdziwym prekursorem.

– Jako pierwsi w województwie i nieliczni w kraju wprowadziliśmy w 2016 r. powiatowy budżet obywatelski, w którym to sami mieszkańcy decydują, jak wydać pewną część budżetu powiatu. Za nami już trzy jego edycje. Tegoroczna nowelizacja ustawy samorządowej obliguje większe samorządy do wprowadzenia tej formy partycypacji obywateli. U nas przyjęła się ona już dawno i znakomicie się sprawdza – mówi Mirosław Graczyk. – Do tej pory zrealizowano 43 zadania za ok. 400 tys. zł, kolejnych 28 projektów za 250 tys. zł jest w trakcie realizacji. Łącznie we wszystkich edycjach oddano ponad 67 tys. głosów.

Starosta przyznaje, że rozwój społeczeństwa obywatelskiego jest jednym z jego priorytetów, a budżet obywatelski to tylko jedna z wielu takich inicjatyw.

– Dajemy ludziom paliwo do działania. Co roku przeznaczamy na to ponad pół miliona. Oprócz inwestycji, które poprawiają komfort życia mieszkańców oraz podnoszą poziom wykonywanych usług, programowo wspieramy też ich aktywność. W tegorocznym budżecie wsparcie finansowe dla oferty sportowo-kulturalnej przygotowywanej przez organizacje pozarządowe i samych mieszkańców wyniesie ponad 800 tys. zł.
Budżet obywatelski, wielkość środków przekazywanych organizacjom pozarządowym, promocja aktywnego stylu życia i wspieranie inicjatyw integrujących społeczność lokalną są wysoko oceniane przez ekspertów ZPP.

Inwestujemy z rozmachem

W tegorocznym planie budżetowym dochody szacuje się na poziomie 94,9 mln zł, natomiast wydatki wyniosą prawie 101,5 mln zł. Z tego na inwestycje przeznaczone będzie ponad 23,4 mln zł. Na infrastrukturę drogową pójdzie 80,6 proc. tej kwoty (18,9 mln zł), na pomoc społeczną 10 proc. (2,35 mln zł), na edukację 5,9 proc. (1,4 mln zł), na zdrowie 2,5 proc. (580 tys. zł), zaś na pozostałe inwestycje 1 proc. Powiat stawia na zbilansowany rozwój inwestycyjny we wszystkich obszarach służących mieszkańcom, zapewniając środki zarówno na tzw. projekty twarde, jak i miękkie. Inwestycje infrastrukturalne obejmują szkoły ponadgimnazjalne, domy pomocy społecznej i Szpital w Chełmży, za które odpowiada powiat, by zapewnić mieszkańcom wysoki poziom obsługi oraz poszerzać ofertę. Powiat szczególnie zaangażowany jest w inwestycje związane z infrastrukturą drogową, w tym budowę nowych jezdni, chodników, dróg rowerowych i wszelkich innych elementów poprawiających bezpieczeństwo uczestników ruchu. Skalę działań i dynamikę wzrostu w tym obszarze znakomicie ilustrują statystyki – przez cztery lata obecnej kadencji wyremontowano ponad 75 km dróg, a przez poprzednie cztery kadencje, a więc szesnaście lat – zaledwie 110 km. W ostatniej kadencji powstało także dwa razy więcej (ok. 72 km) dróg rowerowych niż przez poprzednie cztery kadencje (łącznie 31 km). Nie wszyscy je budują, więc nie wszyscy w tej dziedzinie mogą liczyć na dodatkowe punkty w rankingu.

– Ponad połowę kosztów wszystkich inwestycji w obecnym budżecie pokryjemy ze środków zewnętrznych – mówi starosta Mirosław Graczyk. – Staramy się do każdej wydanej przez nas złotówki dołożyć drugą złotówkę z dotacji. Bez tego moglibyśmy zrobić dużo mniej. Pozyskujemy więc pieniądze z różnych źródeł: z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, z Programu Rozwoju Gminnej i Powiatowej Infrastruktury Drogowej na lata 2016-2020, ze środków Ministerstwa Infrastruktury, w ramach partnerstwa z samorządami województwa i gmin, a także ze środków unijnych w ramach wojewódzkiego ZIT-u. Partnerstwo w ramach ZIT-u pozwala nam na koordynację działań między samorządami oraz realizację zadań na szerszym obszarze, dzięki czemu inwestycje są uzgodnione, a nasza działalność jest spójna i przemyślana, a nie wyrwana z kontekstu. To porozumienie w ramach obszaru metropolitalnego pozwoliło nam pozyskać więcej środków z Unii Europejskiej. Machina inwestycji unijnych tak naprawdę dopiero u nas rusza. Boom na wydatki inwestycyjne związane z UE czeka nas dopiero w tym roku i kolejnym, przez poprzednie lata przygotowywaliśmy pod to grunt – zapewnia Mirosław Graczyk.

Aktywność w walce o pieniądze na inwestycje, współpraca partnerska z innymi samorządami, powiatowe wydawnictwa, dostosowanie strony urzędu do potrzeb osób niepełnosprawnych – wiele różnorodnych, czasem nawet drobnych działań, ale wszystkie z myślą o mieszkańcach – i zgodnie z zasadą „ziarnko do ziarnka” powiatowy dorobek punktowy w rankingu rośnie.

– Warto podkreślić, że pracujemy dla mieszkańców – po to, by żyło im się coraz lepiej i wygodniej. Raz w roku poddajemy naszą działalność ocenie ZPP, by zobaczyć swoje działania z innej perspektywy i na tle sąsiadów. Cieszymy się, że od lat utrzymujemy się w czołówce – podsumowuje starosta.